Azərbaycan dilində açar söz araşdırması: ə, ı, ş hərflərinin tələsi

Azərbaycan dilində açar söz araşdırması digər dillərdən bir əsas xüsusiyyətə görə fərqlənir: istifadəçilər eyni sözü bir neçə formada yazırlar. «Mənzil» həm «menzil», həm «mənzil», «şirniyyat» həm «sirniyyat», «ucuz qiymət» isə bəzən «ucuz qiymet» kimi axtarılır. Üstəlik, bir çox sahədə axtarışın bir hissəsi rus dilində gedir. Düzgün araşdırma bu variantları toplayır, niyyətə görə qruplaşdırır və hər qrupa bir səhifə təyin edir.

Qısa cavab: Əvvəlcə müştərilərin real dilini toplayın (WhatsApp, zəng, Instagram şərhləri), sonra Google təkliflərini və Keyword Planner-i həm düzgün, həm hərfsiz yazılışla yoxlayın. Sorğuları niyyətə görə qruplaşdırın, hər qrupa bir səhifə ayırın və saytda həmişə düzgün Azərbaycan əlifbası ilə yazın.

Niyə ə, ı, ş hərfləri problem yaradır

Bir çox istifadəçi telefonda Azərbaycan klaviaturası quraşdırmır və ya tələsik yazanda xüsusi hərfləri buraxır. Nəticədə eyni sorğunun bir neçə variantı yaranır:

Google bu variantların çoxunu düzgün forma ilə əlaqələndirə bilir, amma həmişə yox. Bəzən hərfsiz sorğuda nəticələr fərqli olur — məsələn, «sirket» sorğusunda türkcə nəticələr çıxa bilər, çünki türk dilində «şirket» sözü var. Ona görə hər əsas açar söz üçün variantların nəticələrini əl ilə yoxlamaq lazımdır.

Türk dili ilə qarışıqlıq

Azərbaycan və türk dilləri yaxındır və Google bəzən Azərbaycan sorğusuna Türkiyə saytlarını göstərir. Bunun qarşısını almaq üçün:

• saytınızda lang="az" atributu düzgün qoyulsun;
• mətn təmiz Azərbaycan dilində olsun («hizmet», «için», «şirket» kimi türkcə sözlərsiz);
• yerli siqnallar — Bakı ünvanı, +994 telefon, AZN qiymətləri — səhifədə görünsün.

Rus dilli sorğular

Bakıda bir çox sahədə — tibb, daşınmaz əmlak, təhsil, B2B xidmətlər — axtarışın əhəmiyyətli hissəsi rus dilində ola bilər. Bunu təxmin etmək yox, yoxlamaq lazımdır. Search Console-da mövcud sorğulara baxın, Keyword Planner-də isə həm Azərbaycan, həm rus dili üçün həcmləri müqayisə edin.

Əgər rus dilində ciddi həcm varsa, ayrıca rus dili versiyası yaradın. Avtomatik tərcümə yox — rus dilli auditoriyanın öz ifadələri ilə yazılmış mətn lazımdır.

Açar söz araşdırması: addım-addım metod

1. Müştərinin real dilini toplayın

Ən dəqiq açar sözlər alətlərdə deyil, müştəri yazışmalarındadır. Son bir neçə ayın WhatsApp mesajlarını, Instagram şərhlərini və zəng qeydlərini nəzərdən keçirin. Müştərilər «qiyməti neçədir», «çatdırılma var?», «Sumqayıta göndərirsiz?» kimi suallar verir — bunlar sizin səhifələrinizin mövzularıdır.

2. Toxum sözlər siyahısı yaradın

Biznesinizi təsvir edən 10–20 əsas söz yazın: məhsul, xidmət, problem, yer adları. Məsələn, mebel mağazası üçün: «yataq dəsti», «mətbəx mebeli», «sifarişlə mebel», «Bakıda mebel», «ucuz divan».

3. Google-un təkliflərini yığın

• Axtarış xanasına toxum sözü yazın və avtomatik tamamlamaya baxın.
• Sözün əvvəlinə və sonuna «necə», «qiyməti», «ən yaxşı», «Bakı» əlavə edin.
• Nəticə səhifəsinin altındakı əlaqəli axtarışları və «İnsanlar həmçinin soruşur» blokunu qeyd edin.
• Eyni işi hərfsiz yazılışla təkrarlayın.

4. Həcmi yoxlayın

Google Ads Keyword Planner pulsuzdur (Google Ads hesabı tələb olunur). Məkan olaraq Azərbaycanı, dil olaraq ayrı-ayrılıqda Azərbaycan və rus dilini seçin. Kiçik bazarda bir çox sorğu «0–10» aralığında görünə bilər — bu, sorğunun lazımsız olduğu demək deyil. Uzun və konkret sorğular az axtarılsa da, yüksək konversiya verir.

5. Niyyətə görə qruplaşdırın

Hər sorğunun arxasında bir niyyət var:

• Məlumat: «divanı necə təmizləmək» — bloq yazısı.
• Müqayisə: «künc divan yoxsa düz divan» — bələdçi və ya müqayisə səhifəsi.
• Kommersiya: «Bakıda künc divan qiyməti» — kateqoriya və ya xidmət səhifəsi.
• Naviqasiya: brend adı ilə sorğular — ana səhifə və əlaqə.

6. Açar söz xəritəsi qurun

Açar söz xəritəsi — hər sorğu qrupunun hansı səhifəyə aid olduğunu göstərən cədvəldir. Bu, iki səhifənin eyni sorğu üçün bir-biri ilə rəqabət aparmasının (kannibalizasiya) qarşısını alır.

Açar sözü mətndə necə istifadə etmək

Açar söz tapıldıqdan sonra onu mətnə təbii şəkildə yerləşdirmək lazımdır:

• Başlıqda (title) və H1-də əsas açar söz olsun.
• Birinci abzasda suala birbaşa cavab verin və açar sözü işlədin.
• Alt başlıqlarda əlaqəli variantları istifadə edin.
• Meta təsvirdə (description) əsas açar sözü və aydın fayda yazın.
• URL qısa və latın hərfləri ilə olsun: /kunc-divan/, /künc-divan/ yox.

Açar sözü süni şəkildə təkrarlamaq köhnə üsuldur və bu gün zərər verir. Bloq yazısının ümumi quruluşunu SEO-ya uyğun bloq yazısının strukturu yazımızda ətraflı izah etmişik.

Hərfsiz variantları harada istifadə etmək olar

Saytın əsas mətnində düzgün əlifba vacibdir. Amma bəzi yerlərdə hərfsiz variantlara təbii yer var:

• Google Ads: reklam kampaniyalarında açar söz siyahısına həm düzgün, həm hərfsiz variantları əlavə edin — burada hər variant ayrıca uyğunluq verir.
• Saytdaxili axtarış: saytınızın axtarışı «menzil» yazana «mənzil» nəticələrini göstərməlidir.
• Sual-cavab bölmələri: istifadəçinin öz sualını sitat kimi verməyə ehtiyac yoxdur — sadəcə məzmun bütün variantları əhatə etsin.

Google Ads üçün bu yanaşmanın ətraflı tətbiqi Google Ads axtarış kampaniyası yazımızdadır.

Nümunə hesablama

Hipotetik misal: «künc divan» sorğusu ayda 300, «kunc divan» isə 200 dəfə axtarılır. Əgər sizin səhifə yalnız düzgün formada görünürsə, potensial 500 axtarışın 300-nə müraciət edirsiniz. Hər iki variantda ilk üçlükdə olsanız və 8% CTR alsanız, ayda təxminən 40 ziyarətçi gələr. Bu, qısa görünə bilər, amma konkret kommersiya sorğusunda hər ziyarətçi potensial alıcıdır.

Tez-tez edilən səhvlər

• Yalnız ingilis dilli alətlərə etibar edib, yerli variantları görməmək.
• Saytda hərfsiz yazmaq («qiymet», «catdirilma») — bu etibarı azaldır.
• Eyni sorğu üçün bir neçə səhifə yaratmaq.
• Az həcmli, amma çox konkret sorğuları nəzərə almamaq.
• Türkcə sözlərlə yazılmış mətn və ya avtomatik tərcümə istifadə etmək.

Nəticə

Azərbaycan dilində açar söz araşdırması alətlərdən çox, müştərinin dilini dinləməkdən başlayır. Hərfsiz yazılışları, rus dilli sorğuları və türk dili ilə qarışıqlığı nəzərə alsanız, rəqiblərin görmədiyi imkanları tapacaqsınız. Bu metodu ümumi strategiyaya necə bağlamağı Azərbaycanda SEO bələdçimizdə oxuya bilərsiniz. Açar söz xəritəsini və kontent planını birlikdə qurmaq üçün SEO xidmətimizə baxın və ya Odeo Agency ilə əlaqə saxlayın.