Texniki SEO auditini nə qədər tez-tez etmək lazımdır?

Kiçik saytlar üçün rübdə bir dəfə qısa yoxlama, ildə bir dəfə isə tam audit kifayətdir. Böyük e-ticarət saytlarında və ya dizayn dəyişəndən sonra yoxlamanı daha tez-tez aparmaq lazımdır.

Texniki SEO üçün proqramçı bilikləri lazımdırmı?

Yoxlamanın çox hissəsini Google Search Console və PageSpeed Insights ilə özünüz edə bilərsiniz. Tapılan problemlərin bir qismini — yönləndirmələr, sürət, schema kodu — düzəltmək üçün isə adətən proqramçı lazım olur.

Ən vacib texniki SEO bəndi hansıdır?

İndeksləmə. Səhifə Google indeksində deyilsə, digər bütün optimizasiyalar nəticəsiz qalır. Ona görə yoxlamaya həmişə Search Console-dakı səhifə indeksləmə hesabatından başlayın.

Texniki SEO: 40 bəndlik yoxlama siyahısı

Texniki SEO — saytın Google tərəfindən problemsiz tapılması, oxunması, indekslənməsi və istifadəçiyə sürətli göstərilməsi üçün görülən işlərdir. Aşağıdakı 40 bəndlik texniki SEO yoxlama siyahısı yeddi bölmədən ibarətdir: indeksləmə, sayt strukturu, səhifə elementləri, sürət, mobil uyğunluq, strukturlaşdırılmış data və təhlükəsizlik. Hər bəndi ardıcıl yoxlasanız, saytınızın görünməsinə mane olan əsas maneələri tapacaqsınız.

Qısa cavab: Texniki SEO auditinə Google Search Console-dan başlayın: hansı səhifələr indeksdə deyil və niyə. Sonra robots.txt, sitemap, yönləndirmələr, sürət (Core Web Vitals), mobil görünüş və schema kodunu yoxlayın. Siyahını cədvələ köçürüb hər bəndi «qaydasındadır / düzəlməlidir» kimi işarələyin.

Lazım olan alətlər

Bu siyahının çox hissəsi pulsuz alətlərlə yoxlanılır:

Taxta üzərində alətlər dəsti — Texniki audit üçün düzgün alətlər lazımdır Foto: Todd Quackenbush · CC0

Google Search Console — indeksləmə, xətalar, sorğular.
PageSpeed Insights — sürət və Core Web Vitals.
Brauzer alətləri (DevTools) — kod, şəbəkə, mobil görünüş.
Crawler alətləri (məsələn, Screaming Frog-un pulsuz versiyası 500 URL-ə qədər) — bütün səhifələrin başlıq, status kodu və linklərinin siyahısı.
Schema Markup Validator və Rich Results Test — strukturlaşdırılmış data.

1. İndeksləmə və skan (1–8)

Sayt Google Search Console-a əlavə olunub və təsdiqlənib.
«Səhifələr» hesabatında vacib səhifələr «İndeksləndi» statusundadır.
robots.txt faylı vacib bölmələri bağlamır (məsələn, səhvən Disallow: / qalmayıb).
Test və ya hazırlıq mərhələsindən qalan noindex teqləri canlı saytda yoxdur.
sitemap.xml mövcuddur, yalnız indekslənməli səhifələri ehtiva edir və Search Console-a təqdim olunub.
404 (tapılmadı) səhifələrinə daxili linklər yoxdur.
Silinmiş, amma trafik alan səhifələr 301 yönləndirmə ilə uyğun yeni səhifəyə yönləndirilib.
Yönləndirmə zəncirləri (A → B → C) yoxdur, hər yönləndirmə birbaşa son ünvana gedir.

2. Sayt strukturu və URL-lər (9–15)

Sayt yalnız bir versiyada açılır: https:// və ya www olan/olmayan variantlardan biri əsasdır, digərləri ona yönləndirilir.
URL-lər qısa, oxunaqlı və latın hərfləri ilədir (/xidmetler/seo/).
URL-lərdə böyük hərf, boşluq və lazımsız parametrlər yoxdur.
Hər vacib səhifəyə ana səhifədən ən çox 3 kliklə çatmaq olar.
Kateqoriya və xidmət səhifələri məntiqli iyerarxiyada qurulub.
Daxili linklərdə təsviri mətn istifadə olunur («buraya klik» yox).
Breadcrumb (çörək qırıntısı) naviqasiyası var — istifadəçi harada olduğunu görür.

3. Səhifə elementləri (16–23)

Hər səhifənin unikal title teqi var (təxminən 50–60 simvol).
Hər səhifənin unikal meta təsviri var (təxminən 140–160 simvol).
Hər səhifədə yalnız bir H1 başlıq var.
H2 və H3 başlıqları məzmunu məntiqli bölür.
Canonical teqi düzgün qoyulub — dublikat səhifələr əsas versiyaya işarə edir.
Şəkillərin alt mətni var və şəkli təsvir edir.
Səhifələrdə kifayət qədər mətn var, sayt yalnız şəkil və videodan ibarət deyil.
lang atributu düzgün göstərilib (lang="az").

4. Sürət və Core Web Vitals (24–30)

Core Web Vitals — Google-un istifadəçi təcrübəsini ölçən üç göstəricisidir. Onların mənasını Core Web Vitals sadə dillə yazımızda izah etmişik.

LCP (ən böyük elementin yüklənmə vaxtı) 2,5 saniyədən azdır.
INP (klikə reaksiya vaxtı) 200 millisaniyədən azdır.
CLS (səhifənin «tullanması») 0,1-dən azdır.
Şəkillər müasir formatdadır (WebP və ya AVIF) və ölçüsü göstərildiyi yerə uyğundur.
Ekranın aşağısındakı şəkillər «lazy loading» ilə yüklənir.
Lazımsız JavaScript və CSS faylları silinib və ya gecikdirilib.
Server cavab vaxtı (TTFB) qısadır; hostinq auditoriyaya yaxın və ya CDN istifadə olunur.

Sürətin satışa təsirini saytın sürəti və satış yazımızda hesablamışıq.

5. Mobil uyğunluq (31–34)

Sayt telefonda üfüqi sürüşdürmə olmadan açılır.
Mətn ölçüsü böyütmədən oxunaqlıdır (adətən ən azı 16 piksel).
Düymələr və linklər barmaqla rahat basılır, bir-birinə çox yaxın deyil.
Mobil versiyada masaüstü ilə eyni əsas məzmun var — Google əsasən mobil versiyanı indeksləyir.

6. Strukturlaşdırılmış data və çoxdillilik (35–37)

Strukturlaşdırılmış data (schema) — səhifənin məzmununu Google və AI sistemləri üçün təsvir edən koddur.

Gecə işıqları fonunda smartfon ekranı — Saytı mütləq mobil cihazda yoxlayın Foto: Trent Yarnell · CC0

Biznes üçün Organization və ya LocalBusiness schema-sı əlavə olunub.
Məqalələrdə Article, sual-cavab bölmələrində FAQPage, məhsullarda Product schema-sı istifadə olunur və xətasızdır.
Çoxdilli saytda hreflang teqləri hər dil versiyasını qarşılıqlı göstərir.

7. Təhlükəsizlik və etibar (38–40)

Bütün səhifələr HTTPS ilə açılır, SSL sertifikatının müddəti bitməyib.
«Qarışıq məzmun» xətası yoxdur — HTTPS səhifədə HTTP şəkil və ya skript yüklənmir.
Search Console-da təhlükəsizlik və ya əl ilə tətbiq olunan sanksiya xəbərdarlığı yoxdur.

Ümumi təhlükəsizlik addımları üçün sayt təhlükəsizliyi yazımıza baxa bilərsiniz.

Yoxlama nəticəsini necə prioritetləşdirmək

40 bəndin hamısı eyni dərəcədə vacib deyil. Tapılan problemləri bu cədvəl əsasında sıralayın:

Prioritet	Problem növü	Nümunə	Nə vaxt düzəltmək
Kritik	Səhifələr indeksdə deyil	`noindex`, robots.txt bloku	Dərhal
Yüksək	Trafik itkisi	404 olmuş populyar səhifə	1 həftə ərzində
Orta	Sürət və mobil	LCP 4 saniyə	1 ay ərzində
Aşağı	Təkmilləşdirmə	Breadcrumb, əlavə schema	Plan üzrə

Audit üçün addım-addım iş qaydası

Siyahını cədvələ köçürün: bənd, status, qeyd, məsul şəxs, son tarix.
Search Console və PageSpeed Insights ilə ilkin məlumatı toplayın.
Crawler aləti ilə bütün səhifələri skan edin.
Hər bəndi işarələyin və prioritet verin.
Kritik problemləri düzəldin, Search Console-da «Düzəlişi təsdiqlə» seçimindən istifadə edin.
Bir ay sonra yoxlamanı təkrarlayın.

Nümunə hesablama

Hipotetik vəziyyət: e-ticarət saytında 400 məhsul səhifəsi var, amma yalnız 250-si indeksdədir. Qalan 150 səhifənin hər biri ayda orta hesabla 10 axtarış göstərilməsi alsaydı, bu, ayda 1 500 göstərilmə deməkdir. 3% CTR ilə təxminən 45 əlavə ziyarətçi gəlir. Ziyarətçilərin 2%-i sifariş verirsə və orta çek 60 AZN-dirsə, aylıq itki təxminən 54 AZN-dir. Rəqəm kiçik görünür, amma indeksləmə problemi adətən zamanla daha çox səhifəyə yayılır.

Nəticə

Texniki SEO görünməz işdir, amma onsuz kontent və linklər tam güc verə bilmir. Bu 40 bəndlik siyahını rüblük yoxlamaya çevirin, problemləri prioritetə görə həll edin və hər dəyişiklikdən sonra Search Console-u izləyin. Ümumi SEO strategiyası üçün Azərbaycanda SEO bələdçimizi oxuyun. Texniki auditi və düzəlişləri bizə həvalə etmək istəyirsinizsə, SEO xidmətimizlə tanış olun və ya pulsuz alətlərimizlə ilkin yoxlamadan başlayın.