UTM parametrləri: hər kliki izləmək

UTM parametrləri linkin sonuna əlavə olunan kiçik etiketlərdir və Google Analytics-ə klikin haradan, hansı kanaldan və hansı kampaniyadan gəldiyini deyir. UTM olmadan Instagram story-dən, WhatsApp paylaşımından və ya email-dən gələn ziyarətçilərin böyük hissəsi «Direct» (birbaşa) trafik kimi görünür və siz hansı kampaniyanın işlədiyini bilmirsiniz. Bu yazıda UTM-in strukturunu, adlandırma qaydalarını və praktik nümunələri göstəririk.

Qısa cavab: Hər xarici linkə ən azı üç parametr əlavə edin: utm_source (mənbə), utm_medium (kanal növü) və utm_campaign (kampaniya adı). Dəyərləri həmişə kiçik hərflə, latın hərfləri ilə və komandada razılaşdırılmış bir cədvəl üzrə yazın.

UTM linki necə görünür

Adi link:

https://example.az/kampaniya/

UTM əlavə olunmuş link:

https://example.az/kampaniya/?utm_source=instagram&utm_medium=paid_social&utm_campaign=noyabr_endirim_2026

Sual işarəsindən (?) sonra parametrlər başlayır, hər parametr arasında & işarəsi olur. İstifadəçi linkə klik edəndə sayt adi şəkildə açılır, amma GA4 bu etiketləri oxuyub sessiyanı düzgün mənbəyə yazır.

Beş UTM parametri və mənası

utm_content A/B testlərdə çox faydalıdır: eyni kampaniyada iki fərqli vizualı ayrı-ayrı izləyə bilirsiniz. Bu mövzunu A/B test yazımızda ətraflı izah etmişik.

utm_medium dəyərləri niyə vacibdir

GA4 trafiki avtomatik kanal qruplarına (Paid Social, Email, Organic Social və s.) bölür və bunu əsasən utm_medium və utm_source dəyərlərinə görə edir. Əgər utm_medium=instagram_reklam kimi qeyri-standart dəyər yazsanız, trafik «Unassigned» (təyin olunmamış) qrupuna düşəcək.

Tövsiyə olunan dəyərlər:

• Ödənişli sosial reklam: paid_social (və ya cpc)
• Orqanik sosial post və bio link: social
• Email göndəriş: email
• SMS: sms
• WhatsApp və Telegram paylaşımı: messenger — bəzi hallarda GA4 bunu ayrı qrupa ayırmır, amma mənbə səviyyəsində yenə də görünür
• Partnyor saytlar və bloqerlər: referral və ya affiliate
• Çap materialı (QR kod): print və ya offline

Adlandırma qaydası: komanda üçün bir cədvəl

UTM-in ən böyük düşməni qeyri-ardıcıllıqdır. Bir işçi Instagram, digəri insta, üçüncüsü ig yazırsa, hesabatda üç ayrı mənbə görünür. Bunun qarşısını almaq üçün sadə qaydalar:

1. Hamısı kiçik hərflə. instagram, Instagram yox.
2. Boşluq yoxdur. Sözləri alt xətt (_) ilə ayırın: yeni_il_2027.
3. Azərbaycan hərfləri yoxdur. ə, ş, ç URL-də kodlaşdırılır (%C9%99) və hesabatda oxunmaz olur. qis_endirimi yazın, qış_endirimi yox.
4. Kampaniya adı strukturu sabitdir. Məsələn: mövzu_ay_il → endirim_noyabr_2026.
5. Bütün linklər bir cədvəldə saxlanılır. Google Sheets-də sütunlar: tarix, kanal, kampaniya, tam link, məsul şəxs.

Praktik nümunələr: Bakıdakı bir geyim mağazası

Fərz edək ki, mağaza noyabrda «qış kolleksiyası» kampaniyası keçirir. Linklər belə olar:

• Instagram reklamı (video): ?utm_source=instagram&utm_medium=paid_social&utm_campaign=qis_kolleksiya_2026&utm_content=video_15san
• Instagram bio linki: ?utm_source=instagram&utm_medium=social&utm_campaign=bio_link
• WhatsApp kanal mesajı: ?utm_source=whatsapp&utm_medium=messenger&utm_campaign=qis_kolleksiya_2026
• Müştərilərə email: ?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=qis_kolleksiya_2026&utm_content=yuxari_duyme
• Mağazada QR kodlu flayer: ?utm_source=flayer&utm_medium=offline&utm_campaign=qis_kolleksiya_2026

Bu halda ay sonunda GA4-də «Session campaign = qis_kolleksiya_2026» süzgəci ilə bütün kanalları yan-yana müqayisə edə bilərsiniz.

Meta reklamlarında dinamik UTM

Meta Ads Manager-də hər reklam üçün UTM-i əl ilə yazmaq əvəzinə «URL parameters» sahəsində dinamik dəyişənlərdən istifadə etmək olar:

utm_source=facebook&utm_medium=paid_social&utm_campaign={{campaign.name}}&utm_content={{ad.name}}

Meta klik zamanı {{campaign.name}} yerinə real kampaniya adını qoyur. Bunun üçün kampaniya və reklam adlarının özü də kiçik hərflə, boşluqsuz və Azərbaycan hərfləri olmadan yazılmalıdır. Pixel və server tərəfli izləmə ilə birlikdə qurulanda nəticə daha dəqiq olur — bax: Meta Pixel və Conversions API.

Ən çox edilən 6 səhv

• Daxili linklərdə UTM. Saytın ana səhifəsindən kampaniya səhifəsinə UTM-li link qoymaq sessiyanı yenidən başladır və ilkin mənbəni silir. UTM yalnız sayta xaricdən gələn linklər üçündür.
• Google Ads-də UTM və gclid qarışığı. Avtomatik teqləmə aktivdirsə, əl ilə yazılmış UTM-lər məlumatı qarışdıra bilər.
• Qısaldılmış link yoxlanmayıb. Link qısaldıcı UTM-i silirsə, bütün iş boşa gedir. Qısaldılmış linki brauzerdə açıb ünvan sətrinə baxın.
• ? iki dəfə. Linkdə artıq ? varsa, UTM-i & ilə əlavə edin: ?id=12&utm_source=....
• Fərqli kampaniya adları. noyabr_endirim və endirim_noyabr hesabatda iki ayrı kampaniyadır.
• Şəxsi məlumat. UTM-ə telefon nömrəsi, ad və ya email yazmaq olmaz — bu, Google qaydalarına ziddir.

UTM linkini 1 dəqiqədə yaratmaq: addım-addım

1. Açılış səhifəsinin tam ünvanını götürün.
2. Mənbəni seçin (instagram, newsletter, sms).
3. Kanal növünü standart siyahıdan seçin (paid_social, email).
4. Kampaniya adını razılaşdırılmış struktur üzrə yazın.
5. Lazımdırsa utm_content ilə kreativi fərqləndirin.
6. Linki brauzerdə açıb yoxlayın, sonra cədvələ əlavə edin.
7. Bir gün sonra GA4-də Reports → Realtime və ya Traffic acquisition hesabatında kampaniyanın göründüyünü yoxlayın.

Bu prosesi əl ilə etmək əvəzinə pulsuz UTM qurucu alətimizdən istifadə edə bilərsiniz — o, dəyərləri avtomatik kiçik hərfə çevirir və boşluqları təmizləyir.

UTM məlumatlarını harada görmək olar

GA4-də Reports → Acquisition → Traffic acquisition hesabatını açın və əsas ölçünü «Session source / medium» və ya «Session campaign» ilə dəyişin. Yanında əsas hadisələr (müraciət, satış) sütununu saxlayın. Bu hesabatın necə oxunduğunu Google Analytics 4 bələdçimizdə addım-addım göstərmişik.

Offline kampaniyalarda UTM və QR kod

UTM yalnız rəqəmsal kanallar üçün deyil. Flayer, vitrin plakatı, məhsul qablaşdırması, menyu və ya sərgi stendində QR kod istifadə edirsinizsə, QR-ın arxasındakı link də UTM-li olmalıdır. Əks halda bu ziyarətlər «Direct» kimi görünəcək və çap materialına xərclənən pulun nəticəsini heç vaxt bilməyəcəksiniz.

Praktik qaydalar:

• Hər material üçün ayrı utm_source. flayer, vitrin, qablasdirma, menyu — beləliklə hansı materialın işlədiyini görürsünüz.
• Yer üzrə fərqləndirmə. Bir neçə filialınız varsa, utm_content ilə filialı yazın: utm_content=filial_yasamal.
• QR koddan əvvəl test. Çapdan əvvəl QR kodu iki fərqli telefonla oxudun və açılan ünvanda UTM-in qaldığını yoxlayın.
• Qısa link istifadə edin. Uzun UTM-li link QR kodu sıx və oxunması çətin edir. Etibarlı qısaldıcı UTM-i saxlayır, amma hər halda yoxlayın.

UTM və CRM: satışı mənbəyə bağlamaq

GA4 sizə hansı kampaniyanın müraciət gətirdiyini göstərir, amma satışın harada bağlandığını bilmir — xüsusilə satış telefonda və ya WhatsApp-da baş verirsə. Bu boşluğu bağlamaq üçün sayt formasına gizli sahələr əlavə edin: forma göndəriləndə utm_source, utm_medium və utm_campaign dəyərləri müraciətlə birlikdə CRM-ə yazılsın. Ay sonunda CRM-də «kampaniya üzrə satış» hesabatı qurmaq mümkün olur və siz yalnız müraciət qiymətini deyil, real satış qiymətini də görürsünüz. Bu hesabın məntiqini ROAS, CAC və LTV yazımızda addım-addım göstərmişik.

Nəticə

UTM parametrləri kiçik bir vərdişdir, amma marketinq hesabatlarını təxmindən rəqəmə çevirir. Hər xarici linkə üç məcburi parametr, kiçik hərf, sabit adlandırma və ortaq cədvəl — bu dörd qayda kifayətdir ki, Instagram, WhatsApp, email və offline kampaniyaların real nəticəsini görəsiniz. Bütün izləmə sistemini birdəfəlik qurmaq istəyirsinizsə, analitika xidmətimiz məhz bunun üçündür.

Növbəti kampaniyanızın linklərini indi pulsuz UTM qurucu ilə hazırlayın.