Marketinq və İT lüğəti

Eyni elementin iki versiyasını (A və B) auditoriyanın təsadüfi bölünmüş hissələrinə göstərib hansının hədəf göstəricidə daha yaxşı nəticə verdiyini ölçmə üsulu. Nəticəyə güvənmək üçün kifayət qədər məlumat və statistik əhəmiyyət lazımdır.

A/B test: marketinq qərarlarını rəqəmlə vermək

“Accessibility” sözünün qısaltması: a ilə y arasında 11 hərf var. Saytın görmə, eşitmə, hərəkət və idrak məhdudiyyəti olan insanlar, eləcə də klaviatura və ekran oxuyucu ilə işləyənlər üçün istifadəyə yararlı olmasıdır; əsas standart WCAG-dır.

İstifadəçinin axtarış sistemində yazdığı söz və ya ifadə. SEO və axtarış reklamı açar söz araşdırması ilə başlayır: insanlar nəyi, necə və hansı niyyətlə axtarır.

Azərbaycan dilində açar söz araşdırması: ə, ı, ş hərflərinin tələsi

Hədəfə çatmaq üçün addımları özü planlayan və alətlərdən (axtarış, API, cədvəl, e-poçt) istifadə edərək tapşırığı icra edən süni intellekt sistemi. Sadə çatbotdan fərqi hərəkət etməsidir, ona görə icazələr və insan nəzarəti vacibdir.

AI çatbot ilə müştəri xidməti: nə vaxt lazımdırBiznes proseslərinin avtomatlaşdırılması: haradan başlamalı

Linkin klikləndiyi görünən mətn. Axtarış sistemləri ondan linkin apardığı səhifənin mövzusunu anlamaq üçün istifadə edir; “buraya klikləyin” əvəzinə təsviri mətn həm SEO, həm əlçatanlıq üçün daha yaxşıdır.

Bir sifarişin orta məbləği: ümumi gəlir / sifariş sayı. Dəst təklifləri, əlavə məhsul tövsiyəsi və pulsuz çatdırılma həddi AOV-ni artırmağın tipik yollarıdır.

Azərbaycanda e-ticarət saytı açmaq: addım-addım

İki proqramın bir-biri ilə məlumat mübadiləsi etməsi üçün razılaşdırılmış qaydalar toplusu. Məsələn, sayt sifarişi API vasitəsilə CRM-ə və ya mühasibat sisteminə avtomatik ötürə bilər.

Biznes proseslərinin avtomatlaşdırılması: haradan başlamalı

Başqa saytdan sizin sayta verilən link. Mövzuya uyğun və etibarlı saytlardan gələn linklər axtarış sistemləri üçün güvən siqnalıdır; alınmış və spam linklər isə cəza riski yaradır.

Azərbaycanda SEO: 2027 üçün tam bələdçi

Sayta daxil olub heç bir mənalı qarşılıqlı əlaqə etmədən çıxan sessiyaların payı. GA4-də bu göstərici “cəlb olunmuş sessiya” (engaged session) sayılmayan sessiyaların faizi kimi hesablanır.

Google Analytics 4: biznes sahibi üçün bələdçi

Brendin loqo, rəng, şrift, ton və istifadə qaydalarını toplayan sənəd. Məqsəd — kimin dizayn etməsindən asılı olmayaraq brendin hər yerdə eyni görünməsi və səslənməsidir.

Brend kimliyi nədir və niyə loqodan böyükdür

Bir yeni müştəri qazanmağın orta xərci: marketinq və satış xərcləri / yeni müştəri sayı. Tək başına yox, LTV ilə birlikdə oxunur.

ROAS, CAC və LTV: reklamın real gəlirliliyi

Eyni və ya çox oxşar məzmunlu bir neçə URL olduqda axtarış sistemlərinə əsas versiyanı göstərən teq. Dublikat məzmun probleminin qarşısını alır.

Texniki SEO: 40 bəndlik yoxlama siyahısı

Hadisələri (alış, müraciət) brauzerdən deyil, birbaşa serverdən Meta-ya göndərən interfeys. Pixel-i tamamlayır və reklam blokerləri, kuki məhdudiyyətləri səbəbindən itən məlumatı azaldır.

Meta Pixel və Conversions API: düzgün qurulum

Müəyyən dövrdə xidmətdən imtina edən və ya alışı dayandıran müştərilərin payı: dövrdə itirilən müştəri / dövrün əvvəlindəki müştəri sayı. Abunə əsaslı bizneslərdə əsas göstəricidir.

Səhifə yüklənərkən elementlərin gözlənilmədən yerini dəyişməsinin ölçüsü. Core Web Vitals göstəricisidir; 0,1 və aşağı “yaxşı” hesab olunur.

Core Web Vitals sadə dillə: LCP, INP və CLS

Proqramçı olmadan saytın mətn, şəkil və səhifələrini idarə etməyə imkan verən sistem (məs. WordPress, Decap CMS).

Google-un real istifadəçi təcrübəsini ölçən üç göstəricisi: yüklənmə (LCP), cavab vermə (INP) və vizual sabitlik (CLS). Axtarışda səhifə təcrübəsi siqnallarından biridir.

Core Web Vitals sadə dillə: LCP, INP və CLSSaytın sürəti və satış: hər saniyənin qiyməti

Hədəf əməliyyatın (alış, qeydiyyat) orta xərci: reklam xərci / konversiya sayı.

Marketinqdə hansı KPI-lara baxmalı

Reklamda bir klikin orta qiyməti: xərc / klik sayı. Auksion rəqabəti, reklamın keyfiyyəti və hədəfləmə CPC-yə təsir edir.

Google Ads axtarış kampaniyası: sıfırdan quruluş

Bir müraciətin (lead) orta xərci: reklam xərci / müraciət sayı. Xidmət və daşınmaz əmlak kimi sahələrdə əsas reklam göstəricisidir.

Daşınmaz əmlak marketinqi: müraciətdən satışa

Reklamın 1000 göstərimə görə qiyməti. Tanınma kampaniyalarında və platformalar arasında auditoriyanın bahalığını müqayisə etmək üçün istifadə olunur.

Instagram reklamına nə qədər büdcə ayırmalı? Hesablama metodu

Müştəri və müraciətləri, satış mərhələlərini, zəngləri və tapşırıqları bir yerdə saxlayan sistem. Marketinqin gətirdiyi müraciətin itməməsi üçün əsas alətdir.

CRM sistemi seçimi: kiçik və orta bizneslər üçün

İstifadəçini konkret addıma çağıran düymə və ya mətn: “Qiymət al”, “WhatsApp-da yaz”. Aydın, tək və görünən CTA konversiyanı artırır.

Konversiya edən landing page-in 12 elementi

Klik sayının göstərim sayına nisbəti: klik / göstərim × 100%. Reklamın və ya axtarış nəticəsinin nə qədər cəlbedici olduğunu göstərir.

Google Ads axtarış kampaniyası: sıfırdan quruluş

Domen adını (məs. odeo.az) serverin IP ünvanına çevirən sistem. Domenin sayta, e-poçta və digər xidmətlərə yönləndirilməsi DNS qeydləri ilə edilir.

Domen və hostinq seçimi: .az, .com və digərləri

İstifadəçinin kontentlə qarşılıqlı əlaqəsi: bəyənmə, şərh, paylaşma, yadda saxlama, klik. Engagement rate adətən qarşılıqlı əlaqələrin əhatəyə və ya izləyici sayına nisbəti kimi hesablanır.

Instagram Reels alqoritmi: bizneslər üçün praktiki qaydalarAlət: Engagement kalkulyatoru

Reklamın eyni şəxsə orta neçə dəfə göstərildiyi: göstərim / əhatə. Həddən artıq yüksək tezlik auditoriyanı yorur və nəticəni pisləşdirir.

Instagram reklamına nə qədər büdcə ayırmalı? Hesablama metodu

Google-un hadisə (event) əsaslı veb və tətbiq analitikası platforması. Trafik mənbələri, konversiyalar və istifadəçi davranışı burada ölçülür.

Google Analytics 4: biznes sahibi üçün bələdçi

Kontentin ChatGPT, Google AI Overviews, Perplexity kimi generativ AI cavablarında mənbə kimi göstərilməsi üçün optimizasiyası. Aydın struktur, dəqiq faktlar və etibarlı mənbələr əsasdır.

AI axtarışında görünmək (GEO): ChatGPT və Google AI Overviews üçün optimizasiya

Google Axtarış və Xəritələrdə biznesin ünvanı, iş saatı, telefonu, fotoları və rəyləri ilə göstərilən pulsuz profili. Yerli SEO-nun əsasıdır.

Google Biznes Profili ilə Bakıda yerli axtarışda önə çıxmaq

Saytın kodunu hər dəfə dəyişmədən izləmə kodlarını (GA4, Pixel, reklam teqləri) əlavə etməyə və idarə etməyə imkan verən pulsuz Google aləti.

Google Analytics 4: biznes sahibi üçün bələdçi

Məzmunun idarəsi (backend) ilə görünüşün (frontend) ayrıldığı arxitektura: məzmun API ilə istənilən sayta, tətbiqə və ya ekrana ötürülür. Çeviklik və sürət verir, amma daha çox texniki iş tələb edir.

Səhifənin hansı dil və region üçün olduğunu axtarış sistemlərinə bildirən atribut. Çoxdilli saytlarda (AZ/RU/EN) istifadəçiyə düzgün dil versiyasının göstərilməsinə kömək edir.

Texniki SEO: 40 bəndlik yoxlama siyahısı

Potensial müştərinin brendi tanımaqdan alışa qədər keçdiyi mərhələlərin modeli: tanınma, maraq, qərar, alış. Hər mərhələdəki itkini ölçmək problemin harada olduğunu göstərir.

WhatsApp ilə satış hunisi: mesajdan sifarişə

Reklamın və ya axtarış nəticəsinin ekranda bir dəfə göstərilməsi. Eyni şəxs bir neçə göstərim yarada bildiyi üçün göstərim sayı adətən əhatədən (reach) çox olur.

Sosial mediada müəyyən auditoriyaya təsiri olan şəxs. Brendlər məhsulu təqdim etmək üçün onlarla əməkdaşlıq edir; reklam xarakterli paylaşımlar açıq işarələnməlidir.

İnfluenser marketinqi: düzgün seçim və nəticəni ölçmək

İstifadəçinin klik və ya toxunuşundan sonra səhifənin vizual cavab verməsinə qədər keçən vaxt. 2024-cü ilin martından FID-i əvəz edən Core Web Vitals göstəricisidir; 200 ms və aşağı “yaxşı” sayılır.

Core Web Vitals sadə dillə: LCP, INP və CLS

Axtarış sisteminin səhifəni tarayıb (crawl) öz bazasına əlavə etməsi. İndekslənməyən səhifə axtarış nəticələrində görünə bilməz.

Texniki SEO: 40 bəndlik yoxlama siyahısı

Hansı kontentin hansı kanalda, nə vaxt və kim tərəfindən dərc olunacağını göstərən plan. Ardıcıllığı qoruyur və son anda “nə paylaşaq” sualını aradan qaldırır.

Sosial media kontent təqvimi: şablon və qaydalar

İstifadəçinin hədəf əməliyyatı yerinə yetirməsi: alış, müraciət, zəng, qeydiyyat. Konversiya nisbəti = konversiya sayı / ziyarət (və ya klik) sayı × 100%.

Konversiya edən landing page-in 12 elementi

Hədəfə nə qədər yaxınlaşdığınızı göstərən ölçülə bilən əsas göstərici: müraciət sayı, CPL, ROAS və s. Yaxşı KPI biznes nəticəsi ilə birbaşa bağlıdır.

Marketinqdə hansı KPI-lara baxmalı

Konkret kampaniya və ya təklif üçün hazırlanan, bir hədəf əməliyyata yönəlmiş səhifə. Reklamdan gələn ziyarətçini diqqəti yayındırmadan müraciətə aparır.

Konversiya edən landing page-in 12 elementi

Ekrandakı ən böyük məzmun elementinin (şəkil və ya mətn bloku) görünmə vaxtı. Core Web Vitals göstəricisidir; 2,5 saniyə və aşağı “yaxşı” sayılır.

Core Web Vitals sadə dillə: LCP, INP və CLS

Məhsul və ya xidmətə maraq göstərib əlaqə məlumatını qoyan potensial müştəri: forma, zəng, WhatsApp mesajı. Keyfiyyətli lead satışa çevrilmə ehtimalı yüksək olandır.

Daşınmaz əmlak marketinqi: müraciətdən satışa

Böyük həcmdə mətn üzərində öyrədilmiş, mətni anlayan və yaradan süni intellekt modeli. ChatGPT, Claude, Gemini belə modellərə əsaslanır; cavabları yoxlanmalıdır, çünki səhv məlumat uydura bilərlər.

Süni intellekt marketinqdə: 15 real istifadə ssenarisiAI axtarışında görünmək (GEO): ChatGPT və Google AI Overviews üçün optimizasiya

Mövcud müştəri siyahısına və ya sayt ziyarətçilərinə oxşar xüsusiyyətli yeni insanları tapan reklam auditoriyası. Mənbə siyahısı nə qədər keyfiyyətlidirsə, nəticə də o qədər yaxşı olur.

Instagram reklamına nə qədər büdcə ayırmalı? Hesablama metodu

Müştərinin sizinlə bütün əməkdaşlığı boyu gətirdiyi gəlir və ya mənfəət. Müştəri qazanmağa nə qədər xərcləmək olacağını göstərir; LTV/CAC nisbəti biznesin sağlamlığını göstərir.

ROAS, CAC və LTV: reklamın real gəlirliliyi

İnterfeysdəki kiçik mətnlər: düymə yazıları, forma ipucları, xəta mesajları. Düzgün mikrokopi tərəddüdü azaldır və konversiyanı artırır.

Mikrokopi: düymə üzərindəki iki söz satışı necə dəyişir

Brendin hədəf auditoriyanın şüurunda rəqiblərə nisbətən hansı yeri tutmaq istədiyinin tərifi: kimə, hansı ehtiyac üçün və niyə məhz siz.

Brend kimliyi nədir və niyə loqodan böyükdürRəqib analizi: 7 addımlıq metod

Abunə və ya müntəzəm ödənişlərdən gələn aylıq təkrarlanan gəlir. SaaS və abunə xidmətlərində böyümənin əsas göstəricisidir.

“Bizi dostunuza tövsiyə etmə ehtimalınız 0–10 arası neçədir?” sualına əsaslanan sadiqlik göstəricisi. NPS = tövsiyə edənlərin (9–10) faizi − tənqidçilərin (0–6) faizi.

Sayta ödənişsiz axtarış nəticələrindən gələn ziyarətçilər. SEO işinin əsas nəticə göstəricilərindən biridir.

Azərbaycanda SEO: 2027 üçün tam bələdçi

Google Ads-in bir kampaniya ilə Axtarış, YouTube, Display, Gmail, Discover və Xəritələrdə reklam göstərən avtomatlaşdırılmış kampaniya növü. Düzgün konversiya izləməsi olmadan yaxşı işləmir.

Performance Max: nə vaxt işləyir, nə vaxt büdcəni yandırır

Hədəf müştərinin araşdırmaya əsaslanan ümumiləşdirilmiş obrazı: ehtiyacları, problemləri, qərar meyarları və istifadə etdiyi kanallar. Mesaj və kanal seçimini dəqiqləşdirir.

Hədəf auditoriya və persona: necə qurulur

Saytda istifadəçi hərəkətlərini (baxış, səbətə əlavə, alış) qeydə alıb Meta-ya göndərən JavaScript kodu. Konversiyaların ölçülməsi, retargetinq və reklamın optimizasiyası üçün lazımdır.

Meta Pixel və Conversions API: düzgün qurulum

Süni intellekt modelinə verilən təlimat və ya sual. Kontekst, məqsəd, format və nümunə göstərilən aydın prompt daha dəqiq nəticə verir.

AI ilə kontent planı: düzgün prompt necə yazılır

Telefona tətbiq kimi quraşdırıla bilən, oflayn işləyə bilən və bildiriş göndərə bilən veb sayt. Mağazaya yükləmədən tətbiqə yaxın təcrübə verir.

Mobil tətbiq, yoxsa sayt? Düzgün seçim

Reklamı və ya paylaşımı ən azı bir dəfə görən unikal insanların sayı. Göstərimdən (impression) fərqli olaraq eyni şəxsi bir dəfə sayır.

Saytınıza və ya sosial səhifənizə əvvəl baş çəkmiş, amma alış etməmiş insanlara yenidən reklam göstərmək. Səbəti tərk edənləri geri qaytarmağın effektiv yollarından biridir.

Səbəti tərk edənləri geri qaytarmaq: 9 üsul

Reklama xərclənən hər manata düşən gəlir: reklamdan gəlir / reklam xərci. Gəliri göstərir, mənfəəti yox; zərərsizlik həddi 1 / marja ilə hesablanır.

ROAS, CAC və LTV: reklamın real gəlirliliyiAlət: ROAS kalkulyatoru

Səhifənin məzmununu (məqalə, məhsul, FAQ, təşkilat) axtarış sistemlərinə maşın oxuya bilən formatda — adətən JSON-LD ilə — izah edən işarələmə. Zəngin nəticələr (rich results) əldə etməyə kömək edə bilər.

Texniki SEO: 40 bəndlik yoxlama siyahısıMəhsul səhifəsi üçün SEO və satan mətnAlət: Schema JSON-LD generatoru

Saytın axtarış sistemlərinin ödənişsiz nəticələrində daha yuxarıda görünməsi üçün görülən texniki, məzmun və link işləri.

Azərbaycanda SEO: 2027 üçün tam bələdçi

Axtarış sorğusundan sonra açılan nəticələr səhifəsi: reklamlar, üzvi nəticələr, xəritə, AI cavabları və s.

SEO-ya uyğun bloq yazısının strukturuAlət: Google nəticə önizləməsi

Brauzer ilə server arasındakı məlumatı şifrələyən protokol; saytın https:// ilə açılmasını təmin edir. Bu gün hər sayt üçün minimum tələbdir və sertifikat çox vaxt pulsuz əldə olunur.

Sayt təhlükəsizliyi: 10 vacib addım

Müştərilərin yaratdığı kontent: rəylər, fotolar, videolar. Reklamdan daha inandırıcı qəbul olunur; istifadə üçün müəllifdən icazə almaq lazımdır.

Qısa video marketinqi: ssenari şablonları

Sizi rəqiblərdən fərqləndirən və müştərinin niyə məhz sizi seçməli olduğunu bir cümlədə izah edən təklif.

Satan reklam mətni: formulalar və nümunələr

Linkin sonuna əlavə olunan parametrlər (utm_source, utm_medium, utm_campaign və s.) — trafikin hansı mənbədən və kampaniyadan gəldiyini analitikada görmək üçün.

UTM parametrləri: hər kliki izləməkAlət: UTM link qurucusu